NAMUNAVIY QISHLOQ UYINING ISSIQLIK REJIMINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH: UO‘K 662.997.621 - Uzoqov , Gulom Norboevich; Toshmamatov , Bobir Mansurovich; Kamolov , Behzod Ilhomovich (INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, 2024)
Yashash binolarining, jumladan, namunaviy qishloq uylarining issiqlik ta’minoti tizimlari issiqlik va elektr energiyasining energiya iste’molchisi hisoblanadi. O‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, namunaviy qishloq uylari uchun isitish mavsumida 1 m² yashash maydonini isitish uchun sarflanadigan energiya miqdori 12÷18 m3 tabiiy gaz va 300÷380 kVt‧soat elektr energiyasini tashkil qiladi. Shu munosabat bilan, yashash binolarida hududning meteorologik parametrlarning o‘zgaruvchanligini hisobga olgan holda optimal mikroiqlimni ta’minlash va hududdagi qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan oqilona foydalanish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Ushbu ishda matematik modellashtirish usullari, issiqlik texnikasining nazariy asoslari, o‘xshashlik nazariyasi, issiqlik almashinuvi jarayonlarini tajribaviy tadqiqot qilish va tajriba natijalarini umumlashtirish usullari qo‘llanilgan. Namunaviy qishloq uylari uchun hududning meteorologik parametrlari, ichki havo harorati va bino devor konstruksiyalarining issiqlik-texnik parametrlari o‘zgarishini hisobga olgan holda, gibrid issiqlik ta’minoti tizimlari harorat rejimini hisoblash imkonini beruvchi issiqlik balansi tenglamalari va issiqlik hisoblash sxemalariga asoslangan matematik modellar ishlab chiqilgan. Namunaviy qishloq uyining harorat rejimi bo‘yicha o‘tkazilgan modellashtirish natijalari shuni ko‘rsatadiki, qish davrida (Qarshi tumanidagi sharoitlar bo‘yicha) tashqi havo harorati -3 ℃ bo‘lganda, talab qilinadigan harorat rejimini (+20 ÷ +22 ℃) ta’minlash uchun quyosh radiatsiyasi 500÷600 Vt/m² doirasida bo‘lishi kerak. Tashqi havo harorati -10 ℃, -13 ℃ va -26 ℃ bo‘lgan holatlarda qo‘shimcha issiqlik manbalarini qo‘shish zarurligi aniqlangan.