Bosh sahifa / Maqolalar / 2026 (61) 1 / Maqola
GEOLOGIYA-MINERALOGIYA FANLARI

QUDUQLARGA KIMYOVIY ISHLOV BERISHNING YANGI KOMPOZITSIYALARINI TADQIQ QILISH

Ermatov Navruz Xushmuradovich Ermatov N.X. Bekov Bekzod Xusanovich Bekov B.X. Boyqobilova Mahliyo Maxmudovna Boyqobilova M.M. Samatov Sherzod Shavkatovich Samatov S.S. Xushvaqtov G‘ayrat Abdiraimovich Xushvaqtov G.A.

Referat

Ushbu maqolada neft va gaz quduqlarida mahsuldor qatlamlarga kimyoviy ishlov berish samaradorligini oshirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Xlorid kislotasi tanqisligi va uning tannarxi oshgani sababli mahsuldor qatlamlarga ishlov berishda fosfor kislotasidan foydalanish imkoniyatlari tadqiq etilgan. Sho‘rtan konidan olingan karbonatli tog‘ jinsi namunalari asosida la boratoriya tajribalari o‘tkazilib, fosfor kislotasining turli konsentratsiyalarda yemirish xususiyati o‘rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 20–25 % li fosfor kislotasi karbonatli jinslarga samarali ta’sir ko‘rsatishi, xlorid kislotasiga yaqin natija berishi aniqlandi. Shuningdek, AF 9-12 va boshqa sirt-faol moddalar qo‘llanganda kislota aralashmasining qatlamga chuqurroq kirib borishi hamda metall korroziyasining kamayishi kuzatildi. Olingan natijalar asosida neft va gaz quduqlari atrofidagi mahsuldor qatlamlarga kimyoviy ishlov berishda fosfor kislotasidan foydalanish maqsadga muvofiqligi asoslab berilgan.

Kalit so`zlar

neft va gaz quduqlari mahsuldor qatlam fosfor kislotasi xlorid kislotasi kimyoviy ishlov berish sirt-faol moddalar AF 9-12 karbonat tog‘ jinslari o‘tkazuvchanlik korroziya quduq tubi atrofi neft va gaz oqimini jadallashtirish

Adabiyotlar

  1. Сургучев М.Л., Горбунов А.Т., Жданов С.А. Геолого - физические условия эффективности применения методов увеличения нефтеотдачи пластов // Нефтяное хозяйство. -1981. - No8. -C. 32-37.
  2. Муравьев В.М. Эксплуатация нефтяных и нефтегазовых скважин. –М.: Недра, 1973. -384 c.
  3. Зайцев Ю.В. Балакирев Ю.А. Технология и техника эксплуатации нефтяных и газовых скважин. - М.: Недра, 1986. -234 c.
  4. Ermatov N.X., Samatov Sh.Sh. GLDA asosidagi ekologik toza kislotali eritmalar va ularning karbonat kollektorlarni stimulyatsiya qilishdagi ahamiyati // “Zamonaviy texnologiyalar va barqaror rivojlanish: muammolar va yechimlar” mavzusidagi Respublika ilmiy -amaliy anjumani materiallari. Farg‘ona, 2025. -B. 328331.
  5. Джавадян А.А., Гавура В.Е. Современные методы повышения нефтеотдачи и новые технологии на месторождениях Российской Федерации // Нефтяное хозяйство. -1993. - No10. -C. 6-13.
  6. Ermatov N.X., Samatov Sh.Sh., Boyqobilova M.M., Axatova G.A. Karbonat kollektorlarga kislotali ishlov berishni modellashtirish (Matonat va G‘arbiy Kruk konlari misolida) // Innovatsion texnologiyalar. 2025. No 3(59). -B. 7-15.
  7. Samatov Sh.Sh., Mahmudov S.I. Optimization of acidizing in carbonate reservoirs with explicit account of near-wellbore geological structure and hydrodynamic conditions // Universum: технические науки. 2025. No 10(139). -P. 4549.
  8. Мирзаджанзаде А.Х., Аметов И.М., Ковалев А.Г. Физика нефтяного и газового пласта. - М.: Недра, 1992. -270 c.
  9. Иманов А.А., Ахунов У.Х., Мамедов В.С. Исследование закономерности изменения механических свойств песчано - алевролитовых пород при совместном влиянии всестороннего и порового давлений // Нефтяное хозяйство. - 1990. - No1. - C. 11 - 14.
  10. Meyliyev X.B., Samatov Sh.Sh., Boyqobilova M.M. Physicochemical transformation processes in the near - wellbore zone of different reservoir types // Innovatsion texnologiyalar. 2025. No 4(60). - P. 33 - 41.
  11. Samatov Sh.Sh., Akhatova G.A., Xayitov L.K., Jo'rayeva G.Ch., Makhmudov S.I. The role of well workover and intensification methods in improving the development efficiency of small - reserve gas condensate fields // Modern education and development. 2026. Vol. 43, No. 2. - P. 88 - 97.